Serwis tematyczny

Wiadomości z Polski

Najważniejsze wydarzenia, decyzje i zmiany dotyczące życia publicznego w Polsce.

Ostatnia publikacja:
Dwie podstawy miesięcznego dochodu z hektara: GUS za 2025 rok około 456,58 zł i pomoc społeczna 459 zł

Jeden hektar, dwa dochody w urzędzie: pułapka przy wnioskach o pomoc

GUS podał 5479 zł rocznego dochodu z hektara przeliczeniowego za 2025 rok. Po podzieleniu przez dwanaście to około 456,58 zł miesięcznie. Tymczasem w pomocy społecznej obowiązuje odrębna kwota: 459 zł. To nie błąd zaokrąglenia. Przed wpisaniem liczby do wniosku trzeba ustalić, według jakich przepisów rozpatrywana jest konkretna pomoc.

Czytaj artykuł
Specjalista BHP sprawdza miernik gazów w podziemnym tunelu obok instalacji wentylacyjnej

Kopalnie i tunele mają niższy limit tlenku azotu. Ten sam wynik może zmienić obowiązki

Od 22 sierpnia 2026 roku w górnictwie podziemnym i przy budowie tuneli obowiązuje ogólny NDS tlenku azotu: 2,5 mg/m³ zamiast 3,5 mg/m³. To spadek o 28,6 proc. Nie oznacza automatycznego zatrzymania robót, ale zmienia punkt odniesienia dla wyników, oceny ryzyka i harmonogramu badań. Przy niezmienionym stężeniu 1,5 mg/m³ pomiary mogą być potrzebne co najmniej raz w roku zamiast raz na dwa lata.

Czytaj artykuł
Matka z dzieckiem przy stanowisku obsługi w urzędzie gminy

31 sierpnia nie wygasa każdy status UKR. Jedna grupa musi jednak okazać paszport

Status UKR co do zasady pozostaje przedłużony do 4 marca 2027 roku. Data 31 sierpnia 2026 roku jest jednak graniczna dla osób, którym PESEL UKR nadano tylko na podstawie oświadczenia, bez okazania ważnego dokumentu podróży. Jeśli nie pokażą paszportu w dowolnym urzędzie gminy, 1 września ich oznaczenie UKR zostanie automatycznie zmienione na NUE, a podstawa legalnego pobytu wynikająca z ochrony czasowej przestanie działać.

Czytaj artykuł
Korytarz łączący salę przedszkolną z uniwersytecką salą wykładową

Polska przeznacza na edukację niemal tyle co UE. Na ucznia wydaje jednak o 26 proc. mniej

Polska przeznaczyła w 2023 roku na publiczną edukację 4,54 procent PKB, a cała Unia Europejska 4,65 procent. Ten wskaźnik pokazuje niemal ten sam wysiłek względem wielkości gospodarki. Po przeliczeniu na ucznia obraz zmienia się zasadniczo: 6 544 PPS w Polsce wobec 8 825 PPS w UE, czyli o 25,8 procent mniej. Obie liczby są prawdziwe, ale odpowiadają na dwa różne pytania.

Czytaj artykuł
Budowa linii kolejowej i drogowego wiaduktu w polskim krajobrazie

Cztery lata na pozwolenia. Danych o polskich inwestycjach nie widać

Do 10 sierpnia 2026 roku Polska miała po raz pierwszy przekazać Komisji Europejskiej dane o procedurach pozwalających realizować najważniejsze i najdroższe projekty transeuropejskiej sieci transportowej. Prawo wymaga czterech informacji: liczby procedur, ich średniego czasu, liczby przekroczeń oraz danych o wspólnych organach dla projektów transgranicznych. Dzień po terminie polskiego zestawu nie ma w publicznych serwisach administracji ani Komisji. To nie dowodzi, że raportu nie wysłano. Pokazuje jednak istotną lukę: obywatele nie mogą sprawdzić, czy czteroletni limit dla wielkich inwestycji działa w praktyce.

Czytaj artykuł
Mebel z płyty drewnopochodnej badany w laboratoryjnej komorze emisji formaldehydu

Nowe limity formaldehydu obejmują całe meble. Klient nie dostanie nowej etykiety

Od 7 sierpnia 2026 roku nowe meble i wyroby drewnopochodne wprowadzane do obrotu w Unii nie mogą w określonych warunkach badania uwalniać więcej niż 0,062 mg formaldehydu na metr sześcienny powietrza. To 62 mikrogramy, ale nie jest to prosty pomiar zawartości substancji w płycie. Prawo sprawdza emisję wyrobu w komorze, obejmuje całe produkty złożone i przewiduje dziesięć grup wyłączeń. Nie tworzy natomiast osobnej etykiety, na której klient zobaczyłby wynik. DoSedna prześledziło dokumenty źródłowe, aby ustalić, co rzeczywiście zmienia się przy zakupie mebla.

Czytaj artykuł
Dwie nierówne grupy rekomendacji na mapie transportowej, obok czerwonego zegara i pustego urzędniczego fotela

GZM obiecała odpowiedzi w trzy miesiące. 58 rekomendacji wciąż czeka na publiczny bilans

Forum obywatelskie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii miało być wzorem włączania mieszkańców w projektowanie transportu. Proces rzeczywiście był ambitny: ankieta, spacery badawcze, losowanie uczestników, trzy dni obrad i 102 przyjęte rekomendacje. Problem zaczyna się później. GZM zapowiedziała formalne odpowiedzi w ciągu trzech miesięcy, ale 526 dni po najpóźniejszym terminie publiczny dokument obejmuje 44 rekomendacje. Dla pozostałych 58 oficjalna strona nadal informuje, że odpowiedzi są przygotowywane. Nie dowodzi to braku działań, lecz pokazuje, że najważniejsza część konsultacji, rozliczenie decyzji przed mieszkańcami, pozostaje niedomknięta.

Czytaj artykuł
Serwisant naprawiający smartfon w warsztacie z otwartym modułem pralki w tle

Nowe prawo do naprawy nie rusza 31 lipca. Projekt może zostawić lukę dla zakupów

31 lipca 2026 roku państwa Unii mają zacząć stosować nowe zasady promujące naprawę sprzętu. W Polsce stanie się inaczej: dzień przed terminem projekt UC154 nadal znajduje się na etapie konsultacji, nie przeszedł przez Radę Ministrów i nie trafił do Sejmu. Konsument nie traci obecnych praw do reklamacji, ale nie zyskuje automatycznie nowych roszczeń wobec prywatnego sprzedawcy lub producenta. Co więcej, niezmieniony przepis przejściowy projektu może stworzyć osobną grupę pechowych zakupów dokonanych już po unijnym terminie, lecz przed wejściem polskiej ustawy.

Czytaj artykuł
Widok nadmorskiej zabudowy letniskowej zestawiony z mapami działek i rozproszonymi danymi urzędowymi

Gminy miały dane o samowolach. 1044 podejrzenia ujawniło dopiero porównanie rejestrów

Na mapie dwóch pomorskich gmin wskazano 1044 obszary, na których mogły znajdować się samowole budowlane. Nie są to 1044 prawomocnie potwierdzone naruszenia. Wynik jest jednak mocnym dowodem na coś innego: obiekty pozostawiały ślady w zdjęciach lotniczych, podatkach, odpadach, przyłączach i ewidencji nieczystości, lecz urzędy zbyt rzadko składały te informacje w całość. W miejscowościach żyjących z turystyki brak takiego połączenia uderza jednocześnie w ład przestrzenny, środowisko i gminne finanse.

Czytaj artykuł
Uczniowie pracujący wspólnie przy materiale edukacyjnym

Państwo wie, ile wydało na kursy. Rzadziej wie, czy po kursie komuś naprawdę zmieniła się praca

Kurs można policzyć łatwo: było tylu uczestników, tyle godzin, tyle wydanych pieniędzy. Znacznie trudniej odpowiedzieć, czy po roku uczestnik ma stabilniejszą pracę, wyższe zarobki albo umiejętność, której naprawdę potrzebuje lokalna gospodarka. OECD przekonuje, że bez połączenia danych te dwie rzeczy pozostają oddzielnymi opowieściami.

Czytaj artykuł
Ilustracja korzystania z cyfrowej usługi publicznej na telefonie

Urząd online nie kończy się na formularzu. Europa mierzy, czy cyfrowe państwo działa także wtedy, gdy obywatel utknie

Możliwość zalogowania się do urzędu przez telefon jest wygodna. Nie oznacza jeszcze, że sprawę da się załatwić. Jeśli po wysłaniu wniosku trzeba wydrukować załącznik, zadzwonić do innej instytucji albo zgadywać, co znaczą urzędowe komunikaty, obywatel dostał cyfrowe wejście, ale nie cyfrową usługę.

Czytaj artykuł
Pacjentka rozmawiająca z pracownikiem ochrony zdrowia przy stanowisku medycznym

Dodatkowe miliardy nie skracają kolejki same z siebie. Reforma zdrowia będzie testem, czy system umie zmienić pieniądze w dostęp

W ochronie zdrowia łatwo ogłosić dwie rzeczy, które brzmią jak natychmiastowa poprawa: więcej pieniędzy i więcej cyfryzacji. Pacjent słyszy wtedy prostą obietnicę - szybciej dostanę się do lekarza. Tymczasem między decyzją o finansowaniu a wolnym terminem stoją jeszcze ludzie, kontrakty, grafiki, sprzęt, zasady kierowania pacjentów i informacja o tym, gdzie w ogóle można znaleźć pomoc. Nowy pakiet Ministerstwa Zdrowia jest ważny właśnie dlatego, że dotyka kilku z tych ogniw naraz.

Czytaj artykuł
Mieszkańcy niewielkiej miejscowości oczekujący na autobus regionalny

Nie chodzi o autobus o każdej porze. Chodzi o to, by bez samochodu dało się zaplanować zwykły dzień

Senat pracuje nad ustawą, która po raz pierwszy wpisuje do prawa minimalny poziom transportu zbiorowego. Cztery pary połączeń w dni robocze i przejazdy na żądanie brzmią jak przełom, ale sama liczba kursów nie odpowiada jeszcze na najważniejsze pytanie mieszkańca: czy da się rano dojechać do pracy albo lekarza i wrócić tego samego dnia.

Czytaj artykuł
Spotkanie przedsiębiorców i przedstawicieli instytucji przy stole konferencyjnym

Firma nie będzie zbierać tych samych papierów do każdego przetargu. Od dziś rusza dobrowolna certyfikacja wykonawców

W przetargach publicznych ta sama firma potrafiła wielokrotnie udowadniać rzeczy, które od miesięcy się nie zmieniły: że nie ma podstaw do wykluczenia albo że ma odpowiednie zasoby. Od 12 lipca działa narzędzie, które ma ten rytuał skrócić. Certyfikacja wykonawców nie jest obowiązkowa, lecz pozwala raz potwierdzić określone warunki i używać dokumentu w kolejnych postępowaniach.

Czytaj artykuł
Starsza kobieta czekająca na autobus naprzeciwko pustej szkoły w małym polskim mieście

Polska może stracić niemal co trzeciego mieszkańca. Najtrudniejszy nie będzie sam spadek, lecz mapa pustych usług

Eurostat szacuje, że do końca stulecia Polska może stracić 31,6 proc. mieszkańców, jeden z największych odsetków w Unii. Ta liczba robi wrażenie, ale nie opisuje najtrudniejszej części zmiany. Szkoła, przychodnia i autobus nie znikają po przekroczeniu jednej granicy statystycznej. Najpierw stają się coraz droższe w przeliczeniu na jednego mieszkańca, a potem coraz bardziej oddalone od tych, którzy nadal ich potrzebują.

Czytaj artykuł
Minister obrony Władysław Kosiniak-Kamysz podczas spotkania wojskowego

Polska ma produkować pociski o zasięgu ponad 900 km. W umowie o Barracudzie najważniejsze jest jedno słowo: „produkować”

PGZ i Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 2 mają najpierw montować, a później produkować w Bydgoszczy pociski Barracuda-500M. Konstrukcja może przenosić około 45 kg ładunku na ponad 900 km. To liczby, które przyciągają uwagę. Dla polskiego bezpieczeństwa ważniejsze będzie jednak to, ile elementów naprawdę powstanie w kraju i kto zachowa kontrolę nad oprogramowaniem.

Czytaj artykuł
Dokumenty i przestrzeń publiczna jako symbol relacji obywatela z państwem

Gdy każdy kupuje własne wyjście awaryjne, wspólne państwo zostaje tym, których nie stać na ucieczkę

Prywatna wizyta u lekarza, prywatna szkoła, samochód zamiast autobusu, zamknięte osiedle, płatna pomoc prawna i korepetycje dla dziecka bywają rozsądną odpowiedzią na niewydolność usług publicznych. Problem zaczyna się wtedy, gdy te wyjścia awaryjne stają się normalnym sposobem życia klasy średniej. Wtedy wspólne państwo zostaje głównie tym, których nie stać na ucieczkę.

Czytaj artykuł
Mieszkańcy w przestrzeni publicznej jako symbol relacji między państwem a obywatelem

Najdroższy podatek państwo pobiera w czasie. Kolejka, formularz i dojazd to rachunek, którego nie widać w budżecie

O podatkach zwykle mówimy jak o pieniądzach zabranych z pensji, zakupów albo firmowego przelewu. Tymczasem państwo pobiera jeszcze jeden podatek, znacznie mniej widoczny: czas. Płacimy go w kolejkach, na infoliniach, w formularzach, dojazdach, brakujących terminach i sprawach, które trzeba załatwiać kilka razy, bo system nie potrafi zrobić tego raz porządnie.

Czytaj artykuł
Uczniowie i szkolna codzienność jako symbol presji edukacyjnej

Dzieciństwo nie powinno być pracą na pełen etat. Szkoła, korepetycje i presja dobrego startu zamieniły rozwój w wyścig

Dorośli mówią, że chcą dać dzieciom dobry start. Coraz częściej wygląda to jednak jak przekazanie im lęku w eleganckim opakowaniu: jeszcze jeden język, jeszcze jedne korepetycje, jeszcze jeden trening, jeszcze jeden konkurs, jeszcze jeden ekran z zadaniem. Dziecko ma się rozwijać, ale coraz mniej zostaje mu czasu na zwykłe bycie dzieckiem.

Czytaj artykuł
Władysław Kosiniak-Kamysz podczas wystąpienia

Kosiniak-Kamysz: Polska ma trzecią armię NATO. Sprawdzamy

10 września Władysław Kosiniak-Kamysz powiedział, że Polska ma 221 tys. żołnierzy i trzecią armię w NATO. Około 220 tys. potwierdzają dane MON dla czerwca. Polska zajmuje trzecie miejsce także w zestawieniu NATO, ale liczby państw nie są w pełni porównywalne.

Czytaj artykuł