DoSedna

Serwis tematyczny

Ekonomia i gospodarka

Gospodarka, finanse publiczne, firmy, rynek pracy i decyzje wpływające na portfele obywateli.

Ostatnia publikacja:
Dwa zegary wskazujące różne poziomy po obu stronach tego samego stosu dokumentów finansowych
Ekonomia Materiał analityczny

Polska ma dwa liczniki długu. Różnica wzrosła do 436,1 mld zł

436,1 mld zł dzieli dziś dwa oficjalne obrazy polskiego długu publicznego. Na koniec pierwszego kwartału 2026 roku państwowy dług publiczny wynosił 2008,2 mld zł, czyli 50,6% PKB. Dług liczony według unijnej metody EDP sięgał w tym samym czasie 2444,3 mld zł i 61,6% PKB. Obie liczby są prawidłowe, lecz odpowiadają na inne pytania. Dlatego zdanie „Polska jest poniżej progu 60%” może być formalnie prawdziwe w krajowym porządku prawnym, a zarazem nie opisywać pełnej skali zobowiązań sektora. Sprawdziliśmy, co dokładnie mieści się między licznikami i dlaczego ta różnica ma znaczenie dla kontroli wydatków, a nie tylko dla statystyków.

Czytaj artykuł
Specjalista sprawdzający moduł fotowoltaiczny, falownik i dokumenty pochodzenia przy farmie OZE
Ekonomia Materiał analityczny

Aukcje OZE miały przestać wybierać tylko ceną. Polska rozważa wyjątek, ale nie pokazała wyliczeń

Od 30 grudnia 2025 roku część aukcji OZE w Unii ma oceniać nie tylko cenę, lecz także bezpieczeństwo dostaw, cyberbezpieczeństwo, odpowiedzialność firmy i zdolność terminowej realizacji. Polskie sprawozdanie urzędowe pokazuje jednak zerowy postęp prac nad krajowymi przepisami i rozważanie wyjątku kosztowego. Nowe wytyczne Komisji wyjaśniają, że taki wyjątek wymaga więcej niż wewnętrznego przekonania: potrzebne są wyliczenia wykonane przed aukcją i dostępne dla rynku.

Czytaj artykuł
Ilustracja infrastruktury energetycznej i magazynowania energii
Ekonomia Materiał analityczny

Prąd można wyprodukować szybciej, niż można go przyłączyć. Sieć staje się najdroższym brakującym elementem transformacji

Gdy w dyskusji o energii pada pytanie o nowe wiatraki, fotowoltaikę albo fabrykę, odpowiedź zwykle zaczyna się od mocy: ile megawatów da się zbudować. Coraz częściej ważniejsze pytanie brzmi jednak inaczej: kiedy ta moc dostanie miejsce w sieci. To od niego zależy, czy inwestycja zacznie pracować, czy zostanie obietnicą wpisaną do kolejki przyłączeniowej.

Czytaj artykuł
Panorama miasta i infrastruktura gospodarcza jako ilustracja globalnego wzrostu
Ekonomia News z kontekstem

MFW widzi gospodarkę ciągniętą w dwie strony. Wojna podnosi koszty, technologia podtrzymuje inwestycje

Światowa gospodarka ma urosnąć o 3 proc. w 2026 r. To liczba uspokajająca tylko na pierwszy rzut oka. MFW opisuje bowiem nie jedną gospodarkę, lecz dwa przeciwne prądy: wojenny szok energetyczny i inwestycyjny boom technologiczny. Dla jednych państw oznaczają one koszt paliwa i presję na ceny, dla innych - napływ kapitału, zamówienia na infrastrukturę i nadzieję na wzrost produktywności.

Czytaj artykuł
Osoby pracujące w nowoczesnym biurze z widocznymi danymi i dokumentami
Ekonomia Materiał analityczny

Rynek pracy wygląda zdrowo, ale wypłata nie zawsze nadąża. OECD pokazuje pęknięcie, którego nie widać w samym bezrobociu

670 mln osób pracowało w krajach OECD w maju 2026 r. To rekord. A jednak dobra wiadomość o zatrudnieniu nie zawsze brzmi wiarygodnie dla człowieka, któremu po opłaceniu mieszkania, energii i zakupów zostaje mniej niż kilka lat temu. Najnowszy raport OECD opisuje właśnie tę rozbieżność: gospodarka może tworzyć miejsca pracy, a jednocześnie nie przywracać ludziom poczucia, że ich wynagrodzenie odzyskało siłę.

Czytaj artykuł
Nowoczesna infrastruktura energetyczna z turbinami wiatrowymi i liniami przesyłowymi
Ekonomia News z kontekstem

Prawie co druga kilowatogodzina w UE pochodziła z OZE. Najważniejsze pytanie brzmi: co dzieje się, gdy nie wieje

45,5 proc. energii elektrycznej wyprodukowanej w Unii w pierwszym kwartale 2026 r. pochodziło ze źródeł odnawialnych. To wyraźnie więcej niż rok wcześniej. Liczba dobrze pokazuje skalę zmiany, ale nie odpowiada na pytanie, które dla odbiorcy prądu jest najważniejsze: jak system poradzi sobie w godzinie, gdy zapotrzebowanie rośnie, a wiatr i słońce akurat nie pomagają?

Czytaj artykuł
Cyfrowe płatności jako ilustracja automatyzacji i bezpieczeństwa finansowego
Ekonomia Materiał newsowy

Finanse patrzą na AI inaczej niż internet. Tu jeden błąd może przejść przez tysiące decyzji zanim ktoś go zobaczy

Jeżeli chatbot pomyli się w zwykłej rozmowie, użytkownik może poprawić odpowiedź. Jeżeli model błędnie oceni ryzyko kredytowe, wykrywa oszustwa albo ustala priorytety obsługi, pomyłka może zostać powielona tysiące razy, zanim trafi do człowieka. Dlatego finanse nie mogą traktować AI jak kolejnej aplikacji biurowej.

Czytaj artykuł
Zakład przemysłowy Zamet w Strzybnicy w Polsce
Ekonomia Materiał analityczny

Niskie bezrobocie nie znaczy, że praca jest blisko. OECD pokazuje Polskę dwóch rynków pracy

72,1 proc. osób w wieku produkcyjnym w państwach OECD pracowało w pierwszym kwartale 2026 r., najwięcej w historii tej serii. Bezrobocie pozostawało niskie. Jednocześnie w ponad połowie badanych państw różnica zatrudnienia między małymi regionami przekraczała 20 punktów procentowych. Te dwie informacje nie przeczą sobie. Pokazują, że rynek pracy może być mocny z perspektywy kraju i słaby z perspektywy konkretnego adresu.

Czytaj artykuł
Analityczka przeglądająca obszerny raport i wykresy w biurze
Ekonomia Materiał newsowy

Bruksela wykreśla większość danych z raportów ESG. Firmy odetchną, inwestorzy mogą zobaczyć mniej

Komisja Europejska chce usunąć ponad 60 proc. obowiązkowych punktów danych ze standardów raportowania zrównoważonego rozwoju, a łączną liczbę wymaganych i dobrowolnych informacji zmniejszyć o ponad 70 proc. Szacowany koszt raportowania na firmę ma spaść o przeszło 30 proc. To mocna redukcja. Nie odpowiada jednak na najważniejsze pytanie: czy po odchudzeniu raportów nadal da się uczciwie porównać dwie spółki.

Czytaj artykuł
Letni stolik z portfelem, kartą płatniczą, gotówką i telefonem z mapą podczas wakacyjnego wyjazdu
Ekonomia Materiał analityczny

Przeciętne gospodarstwo wyda na urlop 5105 zł. Średnia nie pokazuje jednak, kto naprawdę może odpocząć

Polskie gospodarstwo domowe planuje przeznaczyć na wakacje średnio 5105 zł, o 704 zł więcej niż rok temu. Na osobę wychodzi 2042 zł. Te liczby mówią o droższym odpoczynku, ale nie o powszechnym dobrobycie. Rodzinny tydzień w Gdańsku wyceniono na około 9,7 tys. zł, niemal dwa razy więcej niż przeciętny deklarowany budżet całego gospodarstwa.

Czytaj artykuł
Ekrany danych i wykresów opisujące światową gospodarkę
Ekonomia Materiał analityczny

Światowa gospodarka rośnie, ale nie płynie jedną rzeką. MFW widzi dwa przeciwne nurty: wojnę i technologię

MFW przewiduje wzrost światowej gospodarki o 3,0 proc. w 2026 r. i 3,4 proc. w 2027 r. Średnia wygląda stabilnie, lecz powstała z dwóch zupełnie innych historii: wojna podnosi rachunek krajom zależnym od importu energii, a inwestycje w AI ciągną w górę gospodarki, które już mają kapitał, chipy i centra danych.

Czytaj artykuł
Magazyny energii i infrastruktura sieciowa jako symbol odporności systemu energetycznego
Ekonomia Materiał analityczny

Najtańsza energia to ta, której nie trzeba kupić. Kryzys wokół Ormuzu przypomina o zapomnianym paliwie

Najbardziej niedoceniane paliwo nie leży pod ziemią, nie płynie tankowcem i nie wymaga nowej kopalni. Jest nim energia, której gospodarka nie musi zużyć. Gdy napięcia wokół cieśniny Ormuz przypominają, jak szybko polityka może wejść do rachunków, efektywność energetyczna przestaje być hasłem dla ekspertów od termomodernizacji. Staje się pytaniem o odporność państw, firm i domów.

Czytaj artykuł
Przemysłowe komponenty i firmy jako ilustracja modernizacji sektora stalowego
Ekonomia Materiał analityczny

Stal i węgiel dostają fundusz do 2034 r. Europa płaci za przemysł, który chce zmienić bez kasowania historii

Węgiel i stal są w Europie jednocześnie przeszłością, teraźniejszością i kłopotliwą częścią przyszłości. Rada UE zatwierdziła reformę funduszu badań dla tych sektorów do 2034 r. To decyzja o pieniądzach, ale też o tym, że transformacja przemysłowa nie polega na wymazaniu starych branż z mapy.

Czytaj artykuł
Stanowiska pracy jako ilustracja rynku pracy i niewykorzystanego potencjału
Ekonomia Materiał analityczny

Bezrobocie w strefie euro wynosi 6,2 proc. Najtrudniejsze pytanie brzmi: kto zostaje poza statystyką sukcesu

Eurostat podał, że w maju 2026 roku stopa bezrobocia w strefie euro wyniosła 6,2 proc. Taki wynik łatwo uznać za spokojny. Ale rynek pracy trzeba czytać szerzej: niskie bezrobocie nie mówi jeszcze, ilu ludzi pracuje poniżej kwalifikacji, kto wypadł z aktywności i dla kogo pierwsza praca nadal jest progiem nie do przejścia.

Czytaj artykuł
Weryfikator analizujący dane przy rolach stali w terminalu przeładunkowym
Ekonomia Materiał analityczny

CBAM: Polska wśród czterech państw przyjmujących wnioski spoza UE

Komisja Europejska naliczyła 24 organy gotowe wejść w akredytację CBAM, lecz tylko 13 przyjmuje już wnioski, a cztery otworzyły procedurę dla firm spoza UE. W tej czwórce jest Polskie Centrum Akredytacji. To stwarza szansę dla polskiego rynku usług, ale nie dowodzi jeszcze, że importerzy mają dostęp do wystarczającej liczby weryfikatorów.

Czytaj artykuł
Sortowanie używanych ubrań i próbek materiałów w punkcie recyklingu tekstyliów
Ekonomia Wyjaśniamy

Ubrania też stają się odpadem systemowym. Fast fashion kończy się nie w szafie, lecz w sortowni i na rachunku środowiska

Stare ubranie długo wydawało się odpadem mniej kłopotliwym niż plastik, elektronika albo chemikalia. Można je oddać, sprzedać, przerobić, wrzucić do kontenera. Skala szybkiej mody sprawiła jednak, że tekstylia stały się osobnym problemem gospodarczym: tanie przy zakupie, drogie w obiegu i trudne do sensownego recyklingu.

Czytaj artykuł
Projektowanie dostępnej usługi cyfrowej na ekranie laptopa
Ekonomia Wyjaśniamy

Dostępność przestaje być dodatkiem dla chętnych. Europejskie prawo zmusza firmy, by projektowały usługi także dla osób z ograniczeniami

Dostępność cyfrowa i produktowa coraz mniej przypomina niszowy temat dla ekspertów od inkluzywności. Europejskie przepisy obejmują m.in. część usług cyfrowych, bankowość, e-commerce, urządzenia samoobsługowe i produkty używane w codziennym życiu. Stawką nie jest tylko zgodność z prawem, ale to, czy osoba z niepełnosprawnością będzie mogła realnie skorzystać z usługi bez proszenia kogoś o pomoc.

Czytaj artykuł
Budynek banku centralnego i wykresy jako symbol polityki pieniężnej
Ekonomia Materiał analityczny

Zmarł Alan Greenspan. Bankier centralny, który nauczył rynki wiary w spokój, zostawił po sobie trudniejsze pytania

Alan Greenspan, były przewodniczący Rezerwy Federalnej, zmarł w wieku 100 lat. Przez lata był uosobieniem spokojnej władzy banku centralnego nad rynkami. Po kryzysie finansowym jego legenda stała się jednak bardziej skomplikowana: geniusz stabilizacji okazał się także człowiekiem epoki, która zbyt mocno uwierzyła w samokontrolę finansów.

Czytaj artykuł
Pracownik ochrony zdrowia w szpitalu jako ilustracja sporu o finansowanie leków
Ekonomia Materiał analityczny

USA uderzają w niemieckie ceny leków. Spór o zdrowie publiczne staje się kolejną wojną handlową

Administracja USA wszczęła dochodzenie wobec niemieckiego systemu cen leków, zarzucając Berlinowi zaniżanie płatności za innowacyjne terapie. To pozornie techniczny spór o refundację, ale w praktyce nowy front nacisku: Waszyngton chce, by Europa płaciła więcej za leki, a Europejczycy bronią prawa do własnej polityki zdrowotnej.

Czytaj artykuł
Elektryczny samochód marki BYD jako symbol chińskiej ekspansji przemysłowej
Ekonomia Materiał analityczny

Drugi chiński szok uderza w Europę. Tym razem chodzi nie o tanie koszulki, lecz o przemysł przyszłości

Chińskie towary omijają amerykańską ścianę ceł i coraz mocniej trafiają na bardziej otwarte rynki, w tym do Europy. To nie jest powtórka z początku wieku. Wtedy chodziło głównie o tanią produkcję masową. Dziś stawką są samochody elektryczne, baterie, maszyny, robotyka i całe gałęzie przemysłu, które Europa uważała za podstawę swojej przyszłości.

Czytaj artykuł
Autobus komunikacji publicznej jako symbol codziennych kosztów usług publicznych
Ekonomia Materiał analityczny

Koszty życia rosną nie tylko w sklepie. Coraz ważniejsze będzie to, jak państwo i samorządy tłumaczą rachunki

Najbardziej widoczne są ceny na paragonach, ale codzienny budżet coraz częściej rozstrzygają także rachunki za energię, czynsz, transport, wodę, odpady i lokalne usługi. To przesuwa spór o koszty życia bliżej samorządów i instytucji publicznych: mieszkańcy chcą już nie tylko wiedzieć, ile zapłacą, ale też dlaczego i co dostaną w zamian.

Czytaj artykuł
Notowania i dane gospodarcze wyświetlane na ekranie
Ekonomia Materiał analityczny

Irlandia poprawiła PKB z -12,1 do -7 proc. Europejski wynik nadal wymaga ostrożności

5 czerwca Eurostat zmienił obraz pierwszego kwartału: zamiast wzrostu podał spadek PKB strefy euro o 0,2 proc., a duży wpływ miał irlandzki wynik -12,1 proc. 2 lipca urząd statystyczny Irlandii zrewidował własny spadek do 7 proc. To nie unieważnia europejskiego odczytu, ale pokazuje, dlaczego jedna publikacja nie powinna kończyć analizy.

Czytaj artykuł