Temat
Zdrowie publiczne, profilaktyka, choroby, system ochrony zdrowia i działania organizacji międzynarodowych.
41 materiałów · Ostatnia publikacja:
Najnowsze dane o dostępie do energii pokazują dwie liczby, które nie powinny występować obok siebie w 2026 roku: 655 mln ludzi żyje bez elektryczności, a około 2 mld bez czystego gotowania.
Czytaj artykuł
W Genewie kończą się negocjacje nad załącznikiem PABS do Porozumienia Pandemicznego WHO. Skrót brzmi technicznie, lecz chodzi o dostęp do patogenów i o to, czy korzyści z ich wykorzystania będą dzielone sprawiedliwiej.
Czytaj artykuł
WHO/Europe wzywa do planowania dla cieplejszego świata. Najważniejsze pytanie nie brzmi, czy będzie goręcej, lecz kto poniesie koszt pierwszej bezsennej nocy i kolejnego tygodnia upału.
Czytaj artykuł
W europejskim regionie WHO niemal dwie trzecie państw używa AI w diagnostyce, lecz tylko 8 proc. ma strategię AI dla zdrowia i tyle samo zasady odpowiedzialności za błąd.
Czytaj artykuł
Woda, prąd, szpital, sieć komórkowa i transport są osobnymi sektorami tylko do chwili, gdy jeden z nich przestaje działać.
Czytaj artykuł
Demencja budzi lęk, bo kojarzy się z losem zapisanym w genach i wieku. WHO proponuje inną perspektywę: część ryzyka da się zmniejszać przez całe życie.
Czytaj artykuł
Słowo 'białko' w polityce rolnej może kojarzyć się z dietą. Na stole ministrów leży jednak znacznie szersza sprawa: czym karmione są zwierzęta, od czego zależą gospodarstwa, ile wartości zostaje u rolnika i czy europejski system żywnościowy jest odporny na zakłócenia handlu.
Czytaj artykuł
Dane firm, aplikacje urzędów, sklepów i szpitali coraz rzadziej mieszkają na serwerze stojącym w tym samym budynku. Działają w chmurze. Dlatego wstępne stanowisko Komisji Europejskiej wobec AWS i Microsoft Azure jest czymś więcej niż sporem o dwie duże firmy technologiczne: dotyczy tego, kto ustala warunki korzystania z cyfrowej infrastruktury.
Czytaj artykuł
Cena chleba, ryżu czy warzyw nie jest prostym odczytem z pola. Zanim produkt trafi do sklepu, przechodzi przez rynek nawozów, pogodę, transport, kursy walut i decyzje handlowe. Najnowsza aktualizacja Banku Światowego mówi jednocześnie dwie rzeczy: globalnych zapasów żywności na razie nie brakuje, ale warunki, które tworzą ceny przyszłych zbiorów, pozostają napięte.
Czytaj artykuł
W ochronie zdrowia łatwo ogłosić dwie rzeczy, które brzmią jak natychmiastowa poprawa: więcej pieniędzy i więcej cyfryzacji. Pacjent słyszy wtedy prostą obietnicę - szybciej dostanę się do lekarza. Tymczasem między decyzją o finansowaniu a wolnym terminem stoją jeszcze ludzie, kontrakty, grafiki, sprzęt, zasady kierowania pacjentów i informacja o tym, gdzie w ogóle można znaleźć pomoc. Nowy pakiet Ministerstwa Zdrowia jest ważny właśnie dlatego, że dotyka kilku z tych ogniw naraz.
Czytaj artykuł
Od 2015 r. miliardy ludzi zyskały lepszy dostęp do prądu, opieki zdrowotnej, czystej wody i internetu. To nie jest mały sukces ani PR-owa sztuczka. Jednocześnie raport ONZ o celach zrównoważonego rozwoju ostrzega, że pięć lat przed rokiem 2030 postęp jest zbyt nierówny, aby świat mógł po prostu kontynuować obecne tempo. Najważniejsze pytanie nie brzmi więc: czy poprawa nastąpiła? Brzmi: dla kogo i czy wystarczy na czas.
Czytaj artykuł
670 mln osób pracowało w krajach OECD w maju 2026 r. To rekord. A jednak dobra wiadomość o zatrudnieniu nie zawsze brzmi wiarygodnie dla człowieka, któremu po opłaceniu mieszkania, energii i zakupów zostaje mniej niż kilka lat temu. Najnowszy raport OECD opisuje właśnie tę rozbieżność: gospodarka może tworzyć miejsca pracy, a jednocześnie nie przywracać ludziom poczucia, że ich wynagrodzenie odzyskało siłę.
Czytaj artykuł
Nasiono jest małe, ale mieści się w nim znacznie więcej niż przyszła roślina. Jest w nim także decyzja o tym, czy rolnik będzie sadził odmianę odporną na lokalną suszę, czy rynek dopuści stary gatunek zachowany przez lata i kto odpowie za jakość materiału sprzedawanego w całej Unii. Właśnie dlatego porozumienie Rady UE i Parlamentu o nowych zasadach dla materiału rozmnożeniowego roślin jest czymś więcej niż techniczną regulacją.
Czytaj artykuł
W wielu domach pytanie o energię nie brzmi: czy będzie prąd do ładowania telefonu. Brzmi: czym dziś ugotować posiłek, ile czasu zajmie zdobycie paliwa i kto będzie oddychał dymem przez kilka godzin. To jedna z największych codziennych nierówności energetycznych świata.
Czytaj artykuł
Pacjent może mieć świetną aplikację, a lekarz nowoczesny system. Jeżeli oba nie rozumieją tych samych danych, cyfrowa medycyna kończy się czasem na skanie dokumentu wysłanym mailem. WHO chce przesunąć uwagę z aplikacji na wspólne fundamenty, które pozwalają systemom się porozumieć.
Czytaj artykuł
Dla osoby z ciężką alergią napis „może zawierać” nie jest informacją poboczną. Może zdecydować o zakupie, posiłku w podróży albo ryzyku zdrowotnym. Problem w tym, że podobny napis pojawia się dziś tak często, że bywa jednocześnie alarmem i zabezpieczeniem prawnym producenta.
Czytaj artykuł
Wynik laboratoryjny wygląda jak prosta odpowiedź: dodatni albo ujemny. W rzeczywistości jest końcem długiego łańcucha - od pobrania próbki, przez sprzęt i odczynniki, po procedurę odczytu. Gdy ten łańcuch działa nierówno, mapa epidemii może opowiadać bardziej o różnicach między laboratoriami niż o samym wirusie.
Czytaj artykuł
Dla człowieka nowotwór zaczyna się od jednego wyniku, telefonu albo słowa wypowiedzianego w gabinecie. Dla systemu zdrowia jest równaniem złożonym z profilaktyki, diagnostyki, leków, dojazdów, czasu opiekunów i pieniędzy. Najnowszy raport WHO przypomina, że w tym równaniu kraj urodzenia nadal waży zaskakująco dużo.
Czytaj artykuł
Na świecie wykonuje się ponad 150 tys. przeszczepów narządów rocznie, a mimo to popyt wielokrotnie przewyższa podaż. WHO rozpoczęła konsultacje pierwszej globalnej strategii donacji i transplantacji. Jej stawką nie jest ujednolicenie jednej listy oczekujących, lecz ograniczenie sytuacji, w której szansa na zabieg zależy bardziej od państwa i dochodu niż od medycznej potrzeby.
Czytaj artykuł
WHO szacuje dziś 20,6 mln nowych przypadków nowotworów rocznie i niemal 10 mln zgonów. W 2050 r. zachorowań może być blisko 35 mln. Ta prognoza jest alarmem, ale najostrzejszy fragment raportu dotyczy teraźniejszości: pięcioletnie przeżycie raka piersi wynosi 87 proc. w krajach bogatych i około 42 proc. w biednych.
Czytaj artykuł
Oporność na leki kojarzy się głównie z bakteriami, antybiotykami i szpitalnymi zakażeniami. WHO przypomina jednak, że obok tego widocznego frontu rośnie drugi: choroby grzybicze i oporność na leki przeciwgrzybicze. Problem jest mniej medialny, bo częściej zaczyna się od opóźnionej diagnozy niż od spektakularnego alarmu.
Czytaj artykuł
W bogatszej części świata transformacja energetyczna kojarzy się z cenami prądu, fotowoltaiką, pompami ciepła, samochodami elektrycznymi i sieciami przesyłowymi. Najnowsze dane przywołane przez IEA przypominają jednak o drugim końcu tej samej historii: 655 mln ludzi wciąż żyje bez elektryczności, a około 2 mld gotuje przy użyciu paliw i technologii szkodliwych dla zdrowia.
Czytaj artykuł
Europejska Agencja Chemikaliów brzmi jak instytucja od dokumentów, nie od codziennego życia. Tymczasem za przepisami o PFAS, mikroplastikach, produktach i substancjach w obrocie stoi dokładnie taki rodzaj pracy: żmudne zbieranie danych, ocena ryzyka i decyzje, które mają wyprzedzać problem, zanim trafi on do wody, żywności albo domu.
Czytaj artykuł
Mikroplastik nie jest jednym odpadem, który można wskazać palcem i usunąć z rzeki. To cała rodzina drobnych cząstek, powstających z opakowań, tekstyliów, opon, farb i produktów codziennego użytku. Najtrudniejsze w tej sprawie jest to, że problem jest jednocześnie widoczny wszędzie i trudny do policzenia dokładnie.
Czytaj artykuł
Dorośli mówią, że chcą dać dzieciom dobry start. Coraz częściej wygląda to jednak jak przekazanie im lęku w eleganckim opakowaniu: jeszcze jeden język, jeszcze jedne korepetycje, jeszcze jeden trening, jeszcze jeden konkurs, jeszcze jeden ekran z zadaniem. Dziecko ma się rozwijać, ale coraz mniej zostaje mu czasu na zwykłe bycie dzieckiem.
Czytaj artykuł
Gleba rzadko trafia na pierwsze strony, bo nie wygląda jak nagły kryzys. Nie wybucha jak pożar i nie zalewa ulic jak powódź. A jednak jej degradacja działa powoli i konsekwentnie: zmniejsza żyzność, pogarsza retencję wody, osłabia plony i zwiększa podatność rolnictwa na suszę.
Czytaj artykuł
Wyrzucony chleb albo jogurt po terminie wyglądają jak mała domowa strata. W skali kraju i świata to jednak systemowy problem: zmarnowana praca rolników, energia, woda, transport, chłodzenie, opakowania i pieniądze, których nie widać w momencie wyrzucania jedzenia.
Czytaj artykuł
Dla pacjenta sprawa wygląda prosto: recepta jest, apteka jest, a leku nie ma. Systemowo to jednak zwykle ostatni objaw dłuższego łańcucha problemów: produkcji, substancji czynnych, importu, cen, dystrybucji i nagłych skoków popytu.
Czytaj artykuł
Konsument ocenia jedzenie na końcu łańcucha: patrzy na datę, zapach, cenę i wygląd. Bezpieczeństwo żywności rozstrzyga się jednak dużo wcześniej, często w miejscach niewidocznych dla klienta: w gospodarstwie, chłodni, transporcie, dokumentacji i procedurach wycofania produktu.
Czytaj artykuł
Opieka nad osobami starszymi w Polsce wciąż zbyt często działa dzięki rodzinnej improwizacji: córce, która bierze wolne, sąsiadce, która zagląda po pracy, i emeryturze, która ma wystarczyć na leki, czynsz oraz pomoc. Demografia sprawi, że ten model będzie coraz mniej wydolny.
Czytaj artykuł
Prawo do naprawy brzmi jak zdrowy rozsądek: jeśli sprzęt się psuje, konsument powinien móc go naprawić zamiast od razu kupować nowy. W praktyce to spór o części, dokumentację, ceny serwisu, projektowanie urządzeń i model biznesowy producentów.
Czytaj artykuł
Lekooporność nie wywołuje nagłych obrazów jak pożar albo powódź. Jej skutki widać w gabinecie, na oddziale i w laboratorium: infekcja trwa dłużej, leczenie jest droższe, a antybiotyk, który kiedyś działał rutynowo, przestaje wystarczać.
Czytaj artykuł
Administracja USA wszczęła dochodzenie wobec niemieckiego systemu cen leków, zarzucając Berlinowi zaniżanie płatności za innowacyjne terapie. To pozornie techniczny spór o refundację, ale w praktyce nowy front nacisku: Waszyngton chce, by Europa płaciła więcej za leki, a Europejczycy bronią prawa do własnej polityki zdrowotnej.
Czytaj artykuł
Majowa inflacja w Wielkiej Brytanii utrzymała się na poziomie 2,8 proc., choć ekonomiści spodziewali się wzrostu po szoku energetycznym związanym z wojną USA-Iran. Dane pokazują, że ceny paliw mogą straszyć bank centralny, ale słabszy popyt i tańsza żywność wciąż hamują presję cenową.
Czytaj artykuł
Adam Szłapka powiedział, że kolejki w ochronie zdrowia są krótsze niż za rządów PiS. Dostępne porównywalne badania nie potwierdzają poprawy.
Czytaj artykuł
Nowy program ma pomóc publicznym żłobkom i klubom dziecięcym kupować nieprzetworzoną żywność od lokalnych producentów. Budżet pilotażu wynosi 2,8 mln zł, a pojedyncza placówka może otrzymać do 50 tys. zł.
Czytaj artykuł
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz mówiła o kosztach nadmiernego spożycia alkoholu sięgających 100 mld zł. Kwota ma podstawę w badaniu, ale polityczka nazwała wszystkie koszty społeczne wydatkiem budżetu państwa.
Czytaj artykuł
Włodzimierz Skalik twierdził w Sejmie, że Bayer oficjalnie uznał szczepionki mRNA za terapię genową. Firma prezentuje stanowisko przeciwne, a szczepionki nie zmieniają DNA człowieka.
Czytaj artykuł
Światowa Organizacja Zdrowia ogranicza zatrudnienie i programy po gwałtownym spadku finansowania. Największe ryzyko nie polega na zamknięciu jednego biura, lecz na stopniowej utracie ludzi, którzy wykrywają zagrożenia, ustalają standardy i pomagają państwom reagować.
Czytaj artykuł
Rząd chce wzmocnić kontrolę jakości handlowej świeżych owoców i warzyw oraz dostosować polskie przepisy do nowych regulacji UE. Zmiana może chronić konsumentów i uczciwych producentów, jeśli kontrole będą oparte na ryzyku.
Czytaj artykuł
W sezonie niedoboru żywności 5,4 mln ludzi na obszarach kontrolowanych przez uznawany międzynarodowo rząd Jemenu może znaleźć się w kryzysie żywnościowym lub gorszej sytuacji. Konflikt, słaba waluta, drogie paliwo i spadek finansowania pomocy wzajemnie się napędzają.
Czytaj artykuł