Temat

Transport i infrastruktura

Kolej, drogi, transport publiczny, infrastruktura krytyczna i inwestycje wpływające na mobilność.

42 materiałów · Ostatnia publikacja:
Kierowca tankuje samochód z torbami świeżych zakupów w otwartym bagażniku

Paliwa podrożały o 24,2 proc. Osłona CPN do 31 sierpnia i rachunek VAT

Sierpniowa inflacja wyniosła 3,4 proc., ale ten jeden wynik opisuje dwa zupełnie różne rachunki. Artykuły spożywcze i napoje bezalkoholowe były o 0,9 proc. tańsze niż rok wcześniej, podczas gdy paliwa i smary do prywatnych środków transportu podrożały o 24,2 proc. Jednocześnie 31 sierpnia kończy się program CPN: 8-proc. VAT i maksymalne ceny na stacjach. Gdyby cena netto się nie zmieniła, sam powrót VAT do 23 proc. podniósłby cenę brutto o 13,9 proc. To rachunek mechaniczny, nie prognoza ceny na 1 września.

Czytaj artykuł
Budowa linii kolejowej i drogowego wiaduktu w polskim krajobrazie

Cztery lata na pozwolenia. Danych o polskich inwestycjach nie widać

Do 10 sierpnia 2026 roku Polska miała po raz pierwszy przekazać Komisji Europejskiej dane o procedurach pozwalających realizować najważniejsze i najdroższe projekty transeuropejskiej sieci transportowej. Prawo wymaga czterech informacji: liczby procedur, ich średniego czasu, liczby przekroczeń oraz danych o wspólnych organach dla projektów transgranicznych. Dzień po terminie polskiego zestawu nie ma w publicznych serwisach administracji ani Komisji. To nie dowodzi, że raportu nie wysłano. Pokazuje jednak istotną lukę: obywatele nie mogą sprawdzić, czy czteroletni limit dla wielkich inwestycji działa w praktyce.

Czytaj artykuł
Dwie nierówne grupy rekomendacji na mapie transportowej, obok czerwonego zegara i pustego urzędniczego fotela

GZM obiecała odpowiedzi w trzy miesiące. 58 rekomendacji wciąż czeka na publiczny bilans

Forum obywatelskie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii miało być wzorem włączania mieszkańców w projektowanie transportu. Proces rzeczywiście był ambitny: ankieta, spacery badawcze, losowanie uczestników, trzy dni obrad i 102 przyjęte rekomendacje. Problem zaczyna się później. GZM zapowiedziała formalne odpowiedzi w ciągu trzech miesięcy, ale 526 dni po najpóźniejszym terminie publiczny dokument obejmuje 44 rekomendacje. Dla pozostałych 58 oficjalna strona nadal informuje, że odpowiedzi są przygotowywane. Nie dowodzi to braku działań, lecz pokazuje, że najważniejsza część konsultacji, rozliczenie decyzji przed mieszkańcami, pozostaje niedomknięta.

Czytaj artykuł
Ilustracja przedstawiająca zmieniającą się strukturę demograficzną Europy

Europa ma więcej mieszkańców, ale nie dlatego, że odwróciła demograficzny zegar. Liczba urodzeń nadal nie dogania zgonów

452 miliony - tyle mieszkańców liczyła Unia Europejska na początku 2026 roku. To o 706 tysięcy więcej niż rok wcześniej i piąty kolejny rok wzrostu. Łatwo potraktować tę liczbę jak dowód, że europejska demografia odzyskała równowagę. Dane mówią jednak coś trudniejszego: liczba ludności rośnie mimo tego, że zgonów jest więcej niż urodzeń.

Czytaj artykuł
Ilustracja infrastruktury energetycznej i magazynowania energii

Prąd można wyprodukować szybciej, niż można go przyłączyć. Sieć staje się najdroższym brakującym elementem transformacji

Gdy w dyskusji o energii pada pytanie o nowe wiatraki, fotowoltaikę albo fabrykę, odpowiedź zwykle zaczyna się od mocy: ile megawatów da się zbudować. Coraz częściej ważniejsze pytanie brzmi jednak inaczej: kiedy ta moc dostanie miejsce w sieci. To od niego zależy, czy inwestycja zacznie pracować, czy zostanie obietnicą wpisaną do kolejki przyłączeniowej.

Czytaj artykuł
Świeże warzywa i produkty rolne przygotowane do sprzedaży

Na półce nie widać nawozu ani pogody. To one mogą jednak zdecydować, czy żywność zdrożeje później

Cena chleba, ryżu czy warzyw nie jest prostym odczytem z pola. Zanim produkt trafi do sklepu, przechodzi przez rynek nawozów, pogodę, transport, kursy walut i decyzje handlowe. Najnowsza aktualizacja Banku Światowego mówi jednocześnie dwie rzeczy: globalnych zapasów żywności na razie nie brakuje, ale warunki, które tworzą ceny przyszłych zbiorów, pozostają napięte.

Czytaj artykuł
Pacjentka rozmawiająca z pracownikiem ochrony zdrowia przy stanowisku medycznym

Dodatkowe miliardy nie skracają kolejki same z siebie. Reforma zdrowia będzie testem, czy system umie zmienić pieniądze w dostęp

W ochronie zdrowia łatwo ogłosić dwie rzeczy, które brzmią jak natychmiastowa poprawa: więcej pieniędzy i więcej cyfryzacji. Pacjent słyszy wtedy prostą obietnicę - szybciej dostanę się do lekarza. Tymczasem między decyzją o finansowaniu a wolnym terminem stoją jeszcze ludzie, kontrakty, grafiki, sprzęt, zasady kierowania pacjentów i informacja o tym, gdzie w ogóle można znaleźć pomoc. Nowy pakiet Ministerstwa Zdrowia jest ważny właśnie dlatego, że dotyka kilku z tych ogniw naraz.

Czytaj artykuł
Mieszkańcy niewielkiej miejscowości oczekujący na autobus regionalny

Nie chodzi o autobus o każdej porze. Chodzi o to, by bez samochodu dało się zaplanować zwykły dzień

Senat pracuje nad ustawą, która po raz pierwszy wpisuje do prawa minimalny poziom transportu zbiorowego. Cztery pary połączeń w dni robocze i przejazdy na żądanie brzmią jak przełom, ale sama liczba kursów nie odpowiada jeszcze na najważniejsze pytanie mieszkańca: czy da się rano dojechać do pracy albo lekarza i wrócić tego samego dnia.

Czytaj artykuł
Spotkanie przedsiębiorców i przedstawicieli instytucji przy stole konferencyjnym

Firma nie będzie zbierać tych samych papierów do każdego przetargu. Od dziś rusza dobrowolna certyfikacja wykonawców

W przetargach publicznych ta sama firma potrafiła wielokrotnie udowadniać rzeczy, które od miesięcy się nie zmieniły: że nie ma podstaw do wykluczenia albo że ma odpowiednie zasoby. Od 12 lipca działa narzędzie, które ma ten rytuał skrócić. Certyfikacja wykonawców nie jest obowiązkowa, lecz pozwala raz potwierdzić określone warunki i używać dokumentu w kolejnych postępowaniach.

Czytaj artykuł
Cyfrowe płatności jako ilustracja automatyzacji i bezpieczeństwa finansowego

Finanse patrzą na AI inaczej niż internet. Tu jeden błąd może przejść przez tysiące decyzji zanim ktoś go zobaczy

Jeżeli chatbot pomyli się w zwykłej rozmowie, użytkownik może poprawić odpowiedź. Jeżeli model błędnie oceni ryzyko kredytowe, wykrywa oszustwa albo ustala priorytety obsługi, pomyłka może zostać powielona tysiące razy, zanim trafi do człowieka. Dlatego finanse nie mogą traktować AI jak kolejnej aplikacji biurowej.

Czytaj artykuł
Żołnierze i sprzęt obrony powietrznej jako ilustracja wsparcia Ukrainy przez państwa NATO

Ukraina nie potrzebuje kolejnego symbolu wsparcia. Potrzebuje matematyki pocisków, radarów i produkcji

Wojna w Ukrainie coraz mniej przypomina spór o pojedynczy przełomowy system, a coraz bardziej rachunek powtarzalności. Radar musi widzieć więcej celów, wyrzutnia musi mieć czym strzelać, magazyn musi być uzupełniany szybciej, niż Rosja jest w stanie organizować kolejne fale ataków. Szczyt NATO przypomina więc prostą rzecz: obietnica polityczna kończy się tam, gdzie zaczyna się arytmetyka pocisków.

Czytaj artykuł
Mieszkańcy w przestrzeni publicznej jako symbol relacji między państwem a obywatelem

Najdroższy podatek państwo pobiera w czasie. Kolejka, formularz i dojazd to rachunek, którego nie widać w budżecie

O podatkach zwykle mówimy jak o pieniądzach zabranych z pensji, zakupów albo firmowego przelewu. Tymczasem państwo pobiera jeszcze jeden podatek, znacznie mniej widoczny: czas. Płacimy go w kolejkach, na infoliniach, w formularzach, dojazdach, brakujących terminach i sprawach, które trzeba załatwiać kilka razy, bo system nie potrafi zrobić tego raz porządnie.

Czytaj artykuł
Autobus komunikacji publicznej jako symbol codziennych kosztów usług publicznych

Koszty życia rosną nie tylko w sklepie. Coraz ważniejsze będzie to, jak państwo i samorządy tłumaczą rachunki

Najbardziej widoczne są ceny na paragonach, ale codzienny budżet coraz częściej rozstrzygają także rachunki za energię, czynsz, transport, wodę, odpady i lokalne usługi. To przesuwa spór o koszty życia bliżej samorządów i instytucji publicznych: mieszkańcy chcą już nie tylko wiedzieć, ile zapłacą, ale też dlaczego i co dostaną w zamian.

Czytaj artykuł